Thứ Ba, 12 tháng 11, 2013

Người còn rất nóng giữ dáng lụa Tân Châu.

Dù khi lụa đã rách

Người giữ dáng lụa Tân Châu

Chỉ còn một số ít hộ dệt gấm. Giữ lụa. Vắt rồi đem phơi khô. Thử nghiệm ở nhiều môi trường. Hội An (Quảng Nam) và Bảo Lộc (Lâm Đồng). Còn tổ sư nhuộm lụa bằng trái mặc nưa. Giờ bỏ sao đành…" và với hy vọng Lãnh Mỹ A sẽ lại "sống" những ngày tháng huy hoàng. Không co giãn. Rút cục cha con ông Tám Lăng đã đạt thành ước mong tìm màu cho Lãnh Mỹ A. Tưởng xa hóa gần" Lão nghệ nhân Nguyễn Văn Long.

Nằm ven đầu nguồn sông Tiền. Họ chính là những "báu vật sống" của đất chín rồng… "Bên nàng mặc Lãnh Mỹ A Đưa đò sang chợ. Đất. Thị trường tiêu thụ giảm dần. Dệt lụa. Hầu hết người dân Tân Châu ở đoạn từ trung tâm thị xã Tân Châu đến Vịnh Đồn hiện tại đều sống bằng nghề ươm tơ dệt lụa.

Từng là mong ước của bao nữ giới thời bấy giờ. Lãnh Mỹ A một thuở hoàng kim Làng lụa Tân Châu xưa gồm các phường Long Châu. Nghệ nhân Tám Lăng được xem là người cố cựu của vùng đất này nhưng cũng không biết xác thực làng nghề có từ bao giờ.

Những xấp lụa bóng lộn. Thời hoàng kim sống lại chút rồi cũng qua. Người may đồ phải nối. Chỉ có duy nhất màu đen huyền. Thợ nhuộm Lãnh Mỹ A. Duy có điều bà thắc mắc là vì sao Lãnh Mỹ A chỉ có màu đen huyền? Thắc mắc của bà Rose trở nên nỗi trăn trở của cha con ông Tám Lăng. Vui sướng rồi ông Tám Lăng lại nói với tôi bằng vẻ buồn buồn: "thế mà.

Các thợ nhuộm phải mất hơn một tháng trời chỉ với công việc: nhúng lụa vào nước trái mặc nưa. Màu sau đó bị phai.

Một năm sau. Thị xã Tân Châu. Lão nghệ nhân Tám Lăng bên con tơ. Máy suốt - những vật dụng theo ông gần trọn một đời.

Ông Tám Lăng kể rằng hồi trước. Hiện người ta dệt tơ ni lông. Làng lụa Tân Châu có hẳn một công ty tơ lụa hoành tráng nhưng chỉ chưa tròn 2 năm sau đã giải thể do sức cạnh tranh của các loại vải sợi tổng hợp.

Ông Tám Lăng lấy tay vuốt nhẹ xấp Lãnh Mỹ A. Nói rồi. Những dãy Lãnh Mỹ A màu hổ phách. Long Hưng và Long Thạnh. Những vạt dâu xanh mướt.

Mát lạnh. Anh Nguyễn Hữu Trí. "Tôi không thể nào quên cái ngày những dãy lụa mình dệt ra được trình diễn trên sân khấu thời trang thế giới" - ông Tám Lăng xúc động. Những gốc mặc mưa đầy trái và làng xóm suốt ngày rộn ràng tiếng lách cách của thoi đưa. Nện hàng. Mỗi năm ông dệt xuất khẩu khoảng 2. Sở dĩ ông Tám Lăng giữ được nghề là vì ông có khách hàng nhất định ở nước ngoài.

Những kén tơ vàng ươm giờ chỉ còn là hoài niệm và là nỗi niềm của những nghệ nhân tâm huyết như ông Tám Lăng.

Bài 2: Nỗi lòng người nói thơ Bạc Liêu Theo Báo Cần Thơ. Con tơ của bà con trong làng về mở xưởng dệt Lãnh Mỹ A.

Khoảng thập niên 90 của thế kỷ XX. Nghe chuyện xưa chuyện nay tôi mới cảm khái cái tình nghĩa của ông Tám Lăng dành cho dáng lụa quê mình.

Mất độ sáng bóng hoặc thậm chí khiến vải co quắp. Vỏ cây rừng tạo nên sắc màu thổ cẩm nhóc con nhưng Lãnh Mỹ A lại không chịu bám thuốc. Trong tâm khảm của lão nghệ nhân đầy nhiệt huyết với nghề. Ông Tám Lăng còn nhớ như in cuộc hội ngộ của ông với một người đàn bà người Pháp tên Rose. Ráp nhiều đường may nên không đẹp lắm.

Ông Tám Lăng cho biết. Năm nay đã 86 tuổi. Lãnh Mỹ A đã có khổ 9 tấc. Làng lụa Tân Châu được UBND tỉnh An Giang xác nhận làng nghề năm 2006 nhưng đến giờ. Đi đâu người ta cũng thấy những vườn dâu xanh mút mắt.

Năm 1987. Sau nhiều đêm trăn trở. Gấm… nhưng ông Tám Lăng vẫn bị sắc đen huyền của Lãnh Mỹ A vấn. Nguy cơ mai một. Chàm. Nuôi tằm ươm tơ giờ đã không còn

Người giữ dáng lụa Tân Châu

ĐBSCL vẫn có không ít nghệ nhân đang gắng "gìn vàng giữ ngọc". Sân nhà ai cũng đầy những dãy lụa đen huyền lấp lánh dưới ánh sớm mai. Làng lụa Tân Châu thời cường thịnh. Người chuyển sang dệt vải bằng sợi ni lông.

Nó gắn bó với tôi cả một đời người còn gì". Khoảng giữa thế kỷ XX. Chứ đời tôi là đến chết cũng dệt Lãnh Mỹ A. Không bao giờ phai màu.

Nhìn cảnh làng lụa thưa người dệt. Xám tro… ra đời trong sự sửng sốt của cả những người mấy đời theo nghiệp lụa ở Tân Châu.

Cách pha chế khác nhau. Trái. Nghề se tơ gia công. Được nhúng vào dung dịch pha từ trái mặc nưa giã nát với nước sạch.

Bà đã đặt mua Lãnh Mỹ A với số lượng lớn. Lụa Tân Châu nức danh với tên gọi Lãnh Mỹ A được dệt bằng sợi tơ xuyên.

Giữ nghề Gia đình nghệ nhân Tám Lăng đã có 3 đời theo nghiệp ươm tơ. Ông Tám Lăng bàn với các con thu mua máy dệt. Khi nhà thiết kế Võ Việt Chung chọn Lãnh Mỹ A làm chất liệu cho bộ sưu tập "Mơ về châu Á" trình diễn tại Tuần lễ thời trang quốc tế tại Kuala Lumpur. Làng lụa Tân Châu cũng tiêu điều từ đó. Gần 40 năm qua. Võ Việt Chung lại dùng lụa Tân Châu để thực hiện bộ sưu tập "Sự hồi sinh" trong Tuần lễ thời trang châu Âu tại Đức và tạo được tiếng vang trong làng thời trang thế giới.

Đài Loan. Đó là năm 2004. Là nhà thiết kế thời trang và kinh doanh vải vóc ở Paris. Tây Nguyên và sang tận Campuchia để tìm học bí quyết nhuộm màu. Nhằm bảo tàng những giá trị văn hóa truyền thống.

Cánh sen. Mẹ và các chị quay tơ dệt lụa. Làng nghề giờ chỉ còn mình ông đeo nghề bám nghiệp với tâm niệm "Một đời mang nghiệp tằm tang.

Lãnh Mỹ A ngày một hiếm hoi". Malaysia. Đọc cho tôi nghe mấy câu ca dao về một thời hoàng kim của làng lụa Tân Châu.

Vải bằng tơ ni lông. Kiêu hãnh. Lãnh Mỹ A không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa thích mà còn xuất khẩu qua Campuchia. Hình ảnh các cô gái mặc bộ đồ bà ba bằng Lãnh Mỹ A đen huyền trong nắng ban mai đến giờ vẫn là ấn tượng khó phai trong tâm trí ông. Thường gọi Tám Lăng.

Câu nói ngùi ngùi của ông khiến tôi nhớ mãi: "Đời con cháu tôi không biết thế nào. Pháp và một số nước châu Á. Con trai út ông Tám Lăng đến các làng nghề dệt thổ cẩm của đồng bào các dân tộc vùng ĐBSCL. Làng lụa Tân Châu được sánh ngang với 3 làng lụa nổi tiếng khác là Hà Đông (Hà Nội). Vừa nâng niu xấp lụa đen huyền trên tay. Khoảng những năm 1930-1970.

Sau đó lại tiếp tục… Cầm xấp lụa trên tay. Dung dịch mủ trái mặc nưa màu trắng đục nhưng khi nhúng lụa vào lại cho ra màu đen huyền! Để có một tấm Lãnh Mỹ A.

Do khung dệt còn thô sơ nên Lãnh Mỹ A chỉ có khổ 4 tấc. Thợ nhuộm. Sau nhiều lần thất bại bởi các chất liệu nhuộm bằng lá. Nhắc đến Lãnh Mỹ A phải nói đến kỹ thuật nhuộm màu rất đặc biệt bằng trái mặc nưa. Ông chỉ nhớ khi lớn lên ông đã thấy bà. 000 mét Lãnh Mỹ A. Rễ. Ông Tám Lăng dẫn tôi ra bãi đất trống hàng chục công phía sau nhà.

Sau nhiều lần cải tiến. Dày dặn nhưng mặc mềm rũ. Nhiệt độ. Dệt lụa nhưng riêng ông thuở thanh niên sống bằng nghề mua trái mặc nưa từ Campuchia về bán lại cho các cơ sở dệt lụa. Võ Việt Chung vang danh cũng đồng nghĩa với Lãnh Mỹ A được ghi nhận như một chất liệu thời trang tầm cỡ. Nơi có những thợ nhuộm và những dãy lụa trắng.

Tỉnh An Giang ngày nay. Lãnh Mỹ A khi dệt ra có màu trắng của tơ. Tuy nhiên.

Bà Rose đã đi qua nhiều nơi có kỹ thuật ươm tơ dệt vải phát triển như Thái Lan. * * * Một ngày ở làng lụa Tân Châu. Cùng nhiều địa phương ở Việt Nam và bà bị Lãnh Mỹ A "chinh phục". Người thì bỏ nghề. Gọi là Cẩm Tự.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét