Làm ruộng
”. Nhưng ở đây chúng tôi chết đi để lại cái khổ cho con. Vì không đảm bảo an toàn cho việc sử dụng điện ở dưới nước. Thậm chí chỉ cần múc nước sông lên và đánh phèn chua cho lắng là có thể dùng làm nước ăn. Tôi bước lên thuyền mon men định hỏi chuyện.
Mấy bó củi tạp. Từ trên cồn bãi. Đó là dịp để mình kiếm ăn. Mọi người ở đây vẫn phải vật lộn với từng con sóng cho bữa cơm của gia đình mình. Mấy năm trước. Muốn được chôn ở trên bờ nhưng cũng không có lấy một đồng để mua mấy tấc đất mà mai táng!”.
Đều diễn ra trên sông. Ông xóm trưởng Võ Văn Vinh tay cầm chiếc điếu cày. Mơ ước được lên bờ Xóm vạn đò chỉ đông vui. Cuộc sống lênh đênh của kiếp thương hồ. Mấy chục con người trú ngụ bên mép sông. Rồi chúng chỉ về phía mấy con thuyền đang im lìm cắm sào bên bến sông. Mà đã có nhiều đổi mới về kinh tế. Vừa rót ly nước mời khách vừa chậm rãi cầm chiếc đóm châm lửa vừa kể. Không có hộ dân nào sinh con thứ 3.
Phần thì một số đã lên bờ lập nghiệp. Thậm chí nhiều người còn không muốn xa sông nước bởi tuồng như nó đã gắn với cái nghiệp của họ. Thì người còn sống lại khổ. Trên khúc sông Lam đoạn dưới chân cầu Khe Thơi này có tới cả trăm gia đình vạn đò ngụ. Vậy là bà con vẫn mãi phải chịu cảnh sống lênh đênh sông nước. Tôi hỏi: “Nhà các cháu ở bên kia sông hả. Đang say khướt cứ lè nhè căn vặn: “Mấy anh hỏi chuyện tụi tôi thì có giúp gì được không? Tụi tôi không ai biết chữ.
Cách đây khoảng năm năm. Uống. Xóm vạn chài giờ “đổi thay lắm”. Một ngày có thể kiếm được cả trăm ngàn chứ không ít”. Lão ngư tên Tình tâm tư. Rồi nhóm lửa trên thuyền nấu bữa cơm chiều.
Còn lại mười mấy hộ này vẫn chưa nghe chính quyền huyện. Cá thấy động. Cứ vậy. Nửa nhà này. Chỉ biết nó đã hiện hữu từ rất lâu. Xã có hướng giải quyết. Bà con ở Viềng Thử cho biết.
Chỉ trông vào mấy tay lưới. Đời “du mục” trên sông Xóm vạn đò ở nơi đây có từ bao giờ. Chứ giờ rừng hết. Có thuyền đã phải tìm cách tản cư đi nơi khác để đánh bắt. Ăn uống hết bấy nhiêu.
Họ lầm lũi và cần mẫn với cuộc sống mưu sinh
Lúc chúng tôi đến thăm. Mấy đứa nhỏ nhìn tôi ngờ ngạc. Người dân xóm vạn chài bữa nay không chỉ biết đánh bắt cá. Một số bỏ đi nơi khác sinh sống. Trẻ mỏ nhà ai cũng được đi học. Cười hồn nhiên: “Đâu có. Vệ sinh. Nhưng có nhẽ đó chỉ là mơ ước… Bài và ảnh: Bùi Hữu Cường.
Nuôi gia súc. Đã mấy lần. Còn luồng. Nước sông rất cạn. Mấy đứa nhỏ áo trắng khăn quàng đỏ rời trường ở trung tâm xã. Nhưng không có quỹ đất để cấp cho bà con. Cũng theo lão ngư Tình: “Ở xóm chài này nhà nào lỡ có người từ trần. ”. Dưới chân cầu Khe Thơi này chỉ còn khoảng gần chục chiếc thuyền với vài chục nhân khẩu vẫn bám víu vào nhau sống qua ngày. Nhà tụi con ở đó. Chúng theo cha mẹ dạt vào khe núi.
Nhiều khi nhìn cuộc sống trên bờ tấp nập mà thèm. Chẳng lo nghĩ gì nhiều. Hiện thời. ?”. Chiều muộn khi ác đã xế bóng chúng tôi bước lên bờ.
Làm được bao lăm. Thi thoảng chỉ nghe những tiếng rì rầm. Đang là ngày triều kiệt. Ông Võ Văn Thanh (57 tuổi). Nước chảy khá mạnh. Đàn bà. Thôi để tụi tôi yên!”. Rồi cấp đất làm nhà. Cao đẳng. Được Đảng và quốc gia quan tâm. Giặt gịa. Nhưng nói thật bà con xóm vạn đò này ai cũng ao ước được lên bờ ổn định cuộc sống lắm. Tuồng như nhiều người dân ở xóm vạn đò này không bao giờ nghĩ họ sẽ lên bờ để định cư nữa.
Người lớn sau một ngày dong thuyền xuôi ngược kiếm sống cũng trở về neo bến để đón lũ nhỏ lên “nhà”. Nhiều năm nay. Cách mép sông cả trăm mét. Phía xa xa vẫn còn bóng dáng những ngư gia bắt cá lo bữa cơm cuối ngày. Ngày kiếm đôi ba chục nghìn. Chứ mùa mưa lũ. Nhưng mấy chục năm rồi có thấy chi mô. Nếu may mắn. Vả chăng có đất làm nhà thì cũng không có đất cho bà con canh tác làm đồng làm rẫy
Năm này qua năm khác. Một cư dân xóm chài cám cảnh: “Tôi năm nay bao tuổi thì cũng ngần ấy năm sống cùng sông nước. Thường theo dòng mà di chuyển. Đàn ông xúm xít lại trên một con thuyền chuyền tay nhau ly rượu.
Còn gỗ. Tấp nập khi chiều xuống thế này. Vài ngày đi chở thuê về đồng bằng cũng kiếm được tý chút lo gạo muối cho vợ con. Khát khao lên bờ của xóm vạn chài lại tiếp kiến dang dở.
Vợ con bữa no bữa đói qua ngày. Một số ngược lên phía trên. Họ đang nuôi những mơ ước được lên bờ. Nhưng còn lũ trẻ? Sống trên đò. Ông bà cũng đều gắn bó với nơi ở nửa thuyền. Trẻ con lo tắm giặt. Mùa nắng thì còn lên bờ đi học được. Bất chợt lao xao trên mặt sông càng làm cho khung cảnh xóm vạn đò thêm quạnh vắng.
Một số hộ có tình cảnh khó khăn đặc biệt đã được cấp lợn để tăng gia. Xã cũng vận động bà con lên bờ. Nhìn xuống khúc sông đã thấy những làn khói bay ra từ những con thuyền lan tỏa trên mặt sông buồn yên ả.
Họ ngày ngày ra sông thả lưới. Gia cầm. Chỉ thương bọn nhỏ cũng sống mà khác xa với chúng bạn trên bờ!”. Mấy người xuống đưa ra những cái giấy nói là giúp tụi tôi lên bờ.
Chỉ trên một khúc sông ngắn chảy qua nhưng ở đây có một cuộc sống khác hẳn với cuộc sống nườm nượp ở trên bờ. Để mưu sinh.
Nên chẳng ngại ngùng gì cứ nói toẹt ra: “Mấy năm trước. Buồn bã. Giúp bà con chuyển đổi cuộc sống thế nào. Nhưng không gian vô cùng tĩnh lặng. Nếu chậm trễ họ có thể mắc kẹt lại ven bờ cho tới hết đợt triều. “Những ngày triều xuống. Họ phải dòng dây lấy điện từ những hộ gia đình trên bờ. Xóm chài dưới chân cầu Khe Thơi này đã trở nên quê hương. Trong xóm đã có người học đại học.
Nhưng một anh vừa xong cuộc rượu. Họ vẫn chưa biết rồi mai này mình sẽ đi về đâu. Thấy chúng tôi hỏi chuyện. Với những người lênh đênh sông nước như họ thì bến nào cũng là nhà. Như chăn nuôi gia súc và gia cầm. Cũng chẳng ai nhớ nổi. Cồn bãi nào đó tránh mưa gió thì làm sao đến trường? Mấy năm trước có một số hộ đã lên bờ định cư.
Trước tôi thì bác mẹ. Người ta bảo người sống làm khổ người chết. Nguồn điện sinh hoạt đối với người dân nơi đây bấy lâu nay đã là cả một sự may mắn. Với họ. Bởi khi ấy lũ trẻ đi học về. Cho cháu. Nên không có hệ thống lưới điện cung cấp điện cho cư dân xóm nổi này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét