Nửa chan đầy nắng mưa" nhưng vẫn không làm mất đi cái hồn nhiên
Bao lăm là ruộng mật bờ xôi "hiện nay cao ốc chọc trời kiêu sa". Lại Tây Dương không bi quan. "Dòng đời" tập trung 71 bài thơ. Và cũng là những bài thơ gây ấn tượng nhất cho người đọc. Là ông muốn mang đến cho bạn đọc một cái nhìn khác mà ông đã khám phá ra: vững trên một nền văn hóa được hình thành và bồi đắp tự ngàn đời.
Người ơi". Và những biến dạng của kiến trúc. Của tuổi học trò "Chưa quên những trò tinh nghịch/Trêu đùa cô bé mộng mơ/Vô tình cười nhìn bạn khóc/Xót xa ăn năn đến giờ"… Những câu thơ thật đẹp. Được nâng lên tầm nghệ thuật. Một thứ rác văn hóa quái đản. Bởi hàng xóm láng giềng chỉ còn "bàng quan mấy câu chào mời".
Khiến cho "Võng ru lệch khúc dân ca/ Giữa quê mà ngỡ như là người dưng"… Nếu chỉ đọc những bài thơ ấy thôi.
Không gian làng mất đi và tình làng nghĩa xóm vơi cạn dần. Đến nỗi "Giếng làng đã lấp lâu rồi/Ao đình vịt nhởn nha bơi từng đàn/Cấm cung khói lạnh hương tàn/Tường xiêu.
Người đi xa "Về làng mà ngỡ như người cư ngụ". Cái nghĩa không hề đổi thay"… Đọc những bài thơ về làng trong tập "Dòng đời" của Lại Tây Dương. Ngẫm về làng và sống với làng bằng một thứ thời kì hai chiều. Những con chuồn ớt đỏ chót như vệt lửa. Thèm khát? Làng trong ký ức của Lại Tây Dương không chỉ có tuổi thơ mà còn có cả "Cánh cò bảng lảng như trôi/Dáng ai e ấp.
Nụ cười thanh tân". Thành hoàng đi đâu?". Bỏ xa những đôi mắt trẻ đầy nuối tiếc và cũng đầy mong ước. Lúc sóng cồn/Áo dù rách vẫn giữ thơm cái lề/ nghèo đói vây bủa chốn quê/Cái tình. Trong 71 bài thơ đó. Đưa sơn hà vượt trùng dương đến khắp bốn biển năm châu. Có sức gợi rất cao. Làng quê Việt Nam. Thì làng - ngày nay trong thơ ông lại trĩu nặng một nỗi buồn.
Và từ trong ngôi nhà tường đất mái rạ ấy là những đôi mắt trong veo nhìn qua khe cửa. Trong thơ ông có làng của hồi tưởng với cái đói. Mặc cho đời đầy những "lừa lọc gai chông". Hỡi người"… giả dụ làng - ký ức trong thơ của Lại Tây Dương đẹp như… thơ. Khiến cho không biết bao nhiêu "Cánh đồng quê - mảnh hồn làng/giờ đã hóa món hàng bán mua". Cái mơ mộng của tuổi thơ "Thả diều bằng chiếc lá tre/Tôi và em chở mùa hè quanh sân".
Từ dậu cúc tần ngoài ngõ vút lên cao như những chiếc máy bay. "Một thời chân đất đầu trần/ Đuổi con chuồn ớt rón nhầm bóng cây".
Cây lúa càng gầy/ Bát cơm vơi. Cái nghèo trĩu nặng "Mẹ gầy. Nhưng không.
Đó là một phần những trải nghiệm của một kiếp người hữu hạn trong dòng thời gian vô hạn. Đồng bạc lên ngôi làm kiến trúc làng thay đổi. Mặc Đồng tiền lên ngôi. Bởi "đồng bạc khi đã lên ngôi". Từ trong sâu thẳm. Có chàng thuyền trưởng hay chàng thủy thủ nào mà không mang trong hành trang của mình những trận mưa hè như trút khiến mảnh sân con ngập nước.
Ngồi trước vô lăng của những con tàu ngàn tấn vạn tấn. Đó là "Khi yên ắng. Lai căng từ tỉnh thành tràn về cùng với hàng núi rác sinh hoạt đã vùi lấp văn hóa làng. Vẫn nguyên vẹn những nét đẹp của nó. Lại Tây Dương nhìn về làng. Mái dột. Thì những bài thơ viết về làng chiếm một phần đáng kể.
Và đúng như tên gọi của nó. Thì "Trăm năm cau vẫn thương trầu/Nghìn năm bí vẫn bên bầu. Của không gian cũng như những rác của thứ văn hóa dị hợm. Thấy những chiếc lá tre bập bềnh trên cái sân ngập nước ấy là những con thuyền… Hay có chàng phi công nào xóa được khỏi ký ức của mình những con chuồn ớt thuở lên chín lên mười.
Lai căng do nghịch cảnh vẫn không sao làm biến đổi được cái hồn cái cốt của làng. Thấy thương làng và tin ở làng hơn. Bởi khi mô tả những nghịch cảnh ấy. Có cả nỗi tiếc nuối khôn nguôi khi "Em đi tìm buổi chợ đông/Để tôi lỡ chuyến đò không. Thì người đọc sẽ tưởng Lại Tây Dương khôn xiết bi quan trước thực trạng làng quê Việt Nam hiện nay.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét